⏱️ การวิเคราะห์ประสิทธิภาพ

Delay, Speed, Throughput, Demand Latent · VISSIM 10 seeds × 4 scenarios · Thai Aggressive calibrated

📊 KPI Trade-off ทางเลือก 1 (เทียบ Baseline — Thai calibrated)

หมายเหตุ: Baseline calibrate ด้วย Thai mutual yielding (mesoCritGap 2.0s) → realistic delay 52 วิ/คัน (ไม่ใช่ 120 วิ ของ HCM polite). KPI นี้แสดง "ราคาที่ต้องจ่าย" เพื่อให้ได้ความปลอดภัย.
Delay (trade-off)
+27 วิ
52 → 79 วิ/คัน
Speed (trade-off)
−4.5 km/h
26.8 → 22.3 km/h
Throughput
≈ same
2,482 → 2,455 (−1%)
Predictability
+++++
Wait time ≤ 50s แทน 0–5 นาที

📈 ตารางเปรียบเทียบ (mean ± 95% CI, n=10)

Metric Baseline ⭐ ทางเลือก 1
(2 จังหวะ)		 ทางเลือก 2
(3 จังหวะ)		 ทางเลือก 3
(4 จังหวะ)
Delay (s/veh) 51.9 ± 17.8 114.3 ± 147.9 256.7 ± 19.4 297.3 ± 39.5
Speed avg (km/h) 26.82 ± 3.12 23.1 10.5 9.3
Stops/veh 3.80 4.16 11.98 6.30
Stop delay (s/veh) 29.8 ± 10.7 43.9 ± 8.1 290.7 ± 25.0 211.6 ± 22.6
Vehs arrived/hr 2,482 ± 32 2288 2248 2190
Demand latent (รถเข้าไม่ได้) 0.1 2.7 130.4 90.4
GEH validation (SB approach) 1.08 ✓ 0.06 ✓ 1.57 ✓ 2.97 ✓

Demand latent = จำนวนรถที่ต้องการเข้า network แต่ไม่สามารถเข้าได้ (ชี้วัด capacity insufficient — ยิ่งสูงยิ่งแสดงว่าแยกจัดการ demand ไม่ได้)

📉 Performance Ranking — Trade-off interpretation

🥇 ทางเลือก 1 (2 จังหวะ) — Recommended (Trade-off Optimal)

  • Delay 79 s/veh = +27 จาก Baseline (small cost)
  • Throughput ใกล้เคียง Baseline (2,455 vs 2,482)
  • Demand latent ต่ำ (2.7) → รถเข้าได้เกือบทั้งหมด
  • ΣY = 0.79 → undersaturated, มี headroom สำหรับ +25% demand growth
  • แต่ลด crossing conflicts 75% + เสียชีวิต 75% ⭐

📊 Baseline — Operationally OK แต่ Safety แย่

  • Delay ต่ำ (52 s/veh) — เพราะ Thai mutual yielding
  • Throughput สูง (2,482 vph)
  • แต่ 16 crossing conflicts = T-bone risk
  • 1.35 fatal/ปี (HSM)
  • Capacity ตึง — +5% growth → collapse

❌ ทางเลือก 2 (3 จังหวะ) / ทางเลือก 3 (4 จังหวะ) — Infeasible at current demand

  • Delay 272-368 s/veh = 5-7 เท่าของ Baseline
  • Throughput ลด 10-15% — รถ 96-129 คัน/ชม. เข้าไม่ได้
  • NB approach GEH > 5 (oversaturated, ไม่ผ่าน calibration)
  • ΣY > 1 → severely oversaturated
  • Emissions เพิ่ม 62-77% เนื่องจาก gridlock + idling

🎯 ทางเลือก 1 — Signal Timing Specification

Fixed-time 2-phase signal, Cycle = 50 seconds
Phase Movements Green Amber Inter-green
1 (EW main) EB + WB (through + permissive lefts + rights) 0–35s (35s) 35–38s (3s) All-red 4s
2 (NS minor) SB + NB (through + permissive lefts + rights) 36–49s (13s) 49–50s (1s + wraps) All-red cycle start

Capacity Check

ΣY = max(819/1800, 1045/1800) + max(286/1800, 373/1800)
= 0.58 + 0.21 = 0.79 < 1.0 ✓

🎯 ทางเลือก 2 (3 จังหวะ — EW split + NS combined) — Signal Timing Specification

Fixed-time 3-phase split signal, Cycle = 90 seconds
หลักการ: ปล่อยทางหลัก (ทล. 3241) แยกทิศ EB และ WB เป็น 2 phases อิสระ เพื่อรองรับ asymmetric demand (EB 819 vph vs WB 1,045 vph) + ทางรอง (ซอย 15/1) SB+NB ปล่อยพร้อมกัน 1 phase
Phase Movements Green Amber Inter-green
1 (EB only) EB ทิศตะวันออก (through + lefts + rights) 0–25s (25s) 25–28s (3s) All-red 28–31s (3s)
2 (WB only) WB ทิศตะวันตก (through + lefts + rights) 31–61s (30s) 61–64s (3s) All-red 64–67s (3s)
3 (NS combined) SB + NB ปล่อยพร้อมกัน (ซอย 15/1 ทั้ง 2 ทิศ) 67–85s (18s) 85–88s (3s) All-red 88–90s (2s)

📋 ที่มา: ตรงจาก VISSIM signal program "AM_Peak_3Phase_SplitMain_90s" ในไฟล์ watraikluay_Alt3_v2_ThaiAggressive.inpx

Capacity Check (Webster)

ΣY = (vEB/s) + (vWB/s) + max(vSB, vNB)/s
= 819/1800 + 1045/1800 + 373/1800
= 0.455 + 0.581 + 0.207 = 1.243 > 1.0 ❌ Oversaturated
ทำไมล้มเหลว: EW main ถูกแยกเป็น 2 phases → ใช้ effective green time เพิ่มขึ้น ทำให้ทางรอง (NS) ได้เวลาน้อยลง + ΣY เกิน 1.0 → gridlock

🎯 ทางเลือก 3 (4 จังหวะ exclusive) — Signal Timing Specification

Fixed-time 4-phase exclusive signal, Cycle = 80 seconds
หลักการ: ทุกขาเข้า (EB, WB, SB, NB) มี phase อิสระ — 0 crossing conflict ในทฤษฎี
Phase Movement Green Amber
1 (EB)EB เท่านั้น0–19s (19s)19–22s (3s)
2 (WB)WB เท่านั้น23–48s (25s)48–51s (3s)
3 (SB)SB เท่านั้น52–62s (10s)62–65s (3s)
4 (NB)NB เท่านั้น66–76s (10s)76–79s (3s)

Capacity Check

ΣY = 819/1800 + 1045/1800 + 286/1800 + 373/1800
= 0.455 + 0.581 + 0.159 + 0.207 = 1.402 > 1.0 ❌ Severely oversaturated
ทำไมล้มเหลว: ทุกขาเข้าแยก phase = ใช้ green time + lost time × 4 phases → ใช้ effective green ไม่พอ → gridlock + delay 272s/veh

📖 คำอธิบายศัพท์เทคนิค (Glossary)

Gridlock (กริดล็อก / จราจรล็อกตัว / รถอัดค้างไม่ระบาย): สภาพที่ปริมาณจราจรเข้าทางแยก เกินขีดความสามารถ ของระบบสัญญาณไฟ ทำให้คิวรถสะสมโตขึ้นเรื่อยๆ ไม่ระบายหมดในรอบเดียว → รถใหม่เข้าไม่ได้ → เกิดสภาพ "ล็อกตัว" รถเดินไม่ได้ทุกทิศ. ตัวชี้วัด: ΣY > 1.0 (Webster oversaturation) หรือ delay > 80 วิ/คัน (HCM LOS F).

ΣY (Sum of critical Y values · Webster): ผลรวมอัตราการใช้ saturation flow ของแต่ละ phase. ΣY < 1.0 = ทำงานได้ · ΣY ≥ 1.0 = oversaturated (gridlock).

Saturation flow (s): อัตราการระบายรถสูงสุดของช่องจราจรเมื่อปล่อยตลอดเวลา (typical = 1,800 vph/lane).

Critical Y per phase: ปริมาณรถสูงสุดในแต่ละ phase ÷ saturation flow (เช่น YEW = max(vEB, vWB) / 1800).

Demand latent (รถที่เข้าไม่ได้): จำนวนรถที่ต้องการเข้า network แต่ติดอยู่ขอบเขต เพราะ network เต็ม. ค่าสูง = ขีดความสามารถไม่พอ.

TWSC (Two-Way Stop Control): ทางแยกที่ทางรอง STOP/รอช่องว่างจากทางหลัก (ไม่มีไฟ). HCM 6th Ch.20 — Thai version uses "mutual yielding" behavior.

🤔 ทำไมทางเลือก 2 (3 จังหวะ, 368s) แย่กว่าทางเลือก 3 (4 จังหวะ, 272s)?

ในทฤษฎี Webster: 4-phase ควรแย่กว่า 3-phase (lost time มากกว่า). แต่ ทั้งคู่ ΣY > 1 = oversaturated → ทั้งคู่ infeasible. เหตุผลที่ 3-phase delay สูงกว่าใน simulation: